Hoogbouw en ‘architectengeilheid’

De Arcam-debatavond Hoogbouw, the sky, the limit? op 19 januari 2017, ging over de hoogbouwplannen op het Zeeburgereiland. Deel II van de debatavond volgt op 28 maart.

Sprekers, panelleden en zaal zijn het eens dat hoge dichtheid en diversiteit voorwaarden zijn voor een stedelijk milieu. De dichtheid is in Amsterdam altijd laag geweest door het vele aanwezige water. Hoge dichtheid kun je bereiken op verschillende manieren.

De gemeentelijke ontwerpster zegt dat ze is uitgegaan van diversiteit en van de openbare ruimte. De bebouwing heeft verschillende hoogten en bevat sociale en studentenwoningen. ‘De ontwerpers het gebaar maken: hier aan het IJ gebeurd het’. Het plan verlicht de druk op de binnenstad en vergroot het de ‘agglomoratieve kracht’ van Amsterdam.

Tweedeling

20170119_205826
Sjoerd Soeters illustreert zijn term architectengeilheid met een naakte dame,  achter het raam hoog in een wolkenkrabber, die zichzelf bekijkt.

Architect Sjoerd Soeters zegt dat voordeuren op het maaiveld een voorwaarde zijn voor levendigheid. En die ontbreken bij hoogbouw. Waarom willen wij 140 meter hoog? Hebben wij een gebrek aan identiteit? Hij noemt de literatuur over vereenzaming in hoogbouw en waarschuwt voor segregatie: rijken in zonnige torens boven het plebs in de schaduw. Hij toont een ongeuitvoerd hoogbouwproject van Le Corbusier, noemt de fascistische sympathieën van deze beroemste architect aller tijden.  De houding ‘kijk mij eens hoog verheven zijn boven de anderen’ noemt hij ‘architectengeilheid’ en hij illustreert dat met een treffend plaatje. Soeters heeft een alternatief plan gemaakt van 7 a 8 bouwlagen.

Architect Rudy Uitenhaak rekent de zaal voor dat het stedenbouwkundig rendement van hoge bouwvolumen laag is. Liftschachten, trappenhuizen zorgen voor hoge bouwkosten want er zijn maar weinig woningen per verdieping waarmee je die kosten kunt terug verdienen. Door de dure woningen die dit oplevert, zullen de middenwoningen ontbreken. Met volumen van ongeveer 7,5 bouwlaag heb je dit probleem niet terwijl je dezelfde dichtheid bereikt. Rationeel goed onderbouwde plannen zijn nodig gezien de zeer hoge woningprijzen in Amsterdam en de tekorten in bepaalde segmenten, aldus Uytenhaak.

Mensen vinden het mooi

Volgens architect Jeroen Van Schooten ligt de oorzaak van het financiële probleem bij de hoge  grondprijs binnen de ring. Omdat mensen het mooi vinden, het uitzicht prachtig is, moet ook hoog gebouwd worden. De enige voorwaarde is dat de windhinder serieus onderzocht wordt, aldus Van Schooten. De gemeente is eigenaar van deze grond en kan daardoor de woonprijs bepalen. In de Watergraafsmeer gebeurt het al:  studenten wonen voor 410 euro per maand in een toren van 70 meter.

In het volgende blog over dit onderwerp de aspecten: cultuurhistorie, infrastructuur en voorzieningen, en deel II van het debat.

De IJ-oeverontwikkelingenkunt u zelf bekijken vanaf het water met een architectuurvaart op het IJ.

Zalig Amsterdam Noord. Deel 1

Afgelopen week werden in Amsterdam Noord 60 branden gesticht, las ik in de NRC. Toch heeft dit stadsdeel een aangenaam woonklimaat. Dit komt door de onverwachte afwisseling tussen nieuwe wijken, herontwikkeld industrieel erfgoed, oude dijkdorpen en authentieke tuindorpen, het hoge gehalte gewone Amsterdammers, het groen en de van oorsprong lagere bouw. Dat bleek weer duidelijk tijdens een recentelijke verkenning per fiets.

20151112_151143 (800x450)
De Vlierweg met het Huis Vol Ruimte en de vier houtlofts.

In de Buiksloterham ten noorden van het Johan van Hasseltkanaal is niet alleen broedplaats De Ceuvel een fenomeen: pionierende zelfbouwers aan de Bosrankstraat en Vlierweg laten aansprekende resultaten zien. De diversiteit en expressie is een aangename verassing. Duurzaamheidseisen waaraan moet worden voldaan lijken dit project alleen maar sympathieker te maken. Door de afwezigheid van de gebruikelijke voorschriften ligt het gevaar van een bonte lappendeken en kitsch op de loer. Dat neem je dan op de koop toe.

20151112_151448 (1) (450x800)
Huis Vol Ruimte. Het aanbrengen van een golfplaten afscheiding.

Zo is Huis vol Ruimte gemaakt met oa bamboe en golfplaat en heeft het een kas op de bovenste verdieping. Daarnaast staat een complex van vier volledig houten stadshuizen, zogenaamde houtlofts, om te wonen en te werken. Het enige gebruikte beton ligt in een laag over de vloerverwarmingsbuizen heen. Zonnepanelen op het dak, een zonneboiler en aan de voorzijde 60 meter lange pijpen in de grond, zogenaamde waterpompen, zijn onderdelen van de duurzame energievoorziening hier.

20151112_152400 (450x800)
Het idee van een vide en van splitlevel bouwen is hier op nieuw wijze toegepast.

De open constructie aan de voorzijde, van boven met glas afgedekt en gedeeltelijk opgevuld met glazen windschermen, balkonvloeren en -hekjes, zorgt voor bruikbare ruimtelijkheid. Hiermee heeft de architect Evert Jan de Vries (Huiz &) het niet al te hoge toegestane maximum aantal vierkante woonmeters handig omzeild. Het idee van een vide en van splitlevel bouwen is hier op een nieuwe wijze toegepast.

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑